Gái xinh, không cần cố gắng

Ngót nghét 2 thập kỷ trong ngành công nghệ, từ những ngày code Pascal trên máy tính 486 đến khi ngồi viết những dòng C# trong các dự án .NET Core hiện đại. Trong suốt hành trình ấy, tôi cũng gặp đủ loại người: từ những thiên tài bẩm sinh đến những người phải "cày cuốc" từng ngày để tiến bộ.

Tôi muốn chia sẻ với các bạn một câu chuyện về một bạn Business Analyst (BA) xinh xắn, người mà thoạt nhìn, ai cũng nghĩ cô ấy "chỉ cần xinh là đủ". Nhưng không, câu chuyện của cô ấy là minh chứng rằng vẻ ngoài chỉ là điểm khởi đầu, còn thành công thực sự đến từ ý chí, nỗ lực của chính bản thân mình.

Ngày đầu tiên: "Gái xinh, chắc chỉ để làm màu?"

Tôi nhớ lần đầu gặp Linh – một cô gái trẻ, ngoại hình nổi bật, nụ cười tươi tắn, bước vào công ty với vai trò BA mới toanh. Linh được tuyển vào một dự án, nơi đội ngũ chúng tôi đang phát triển một hệ thống quản lý dự án phức tạp. Nhưng ngay từ những buổi họp đầu tiên, tôi nhận ra Linh gặp khó khăn trong việc nắm bắt yêu cầu kỹ thuật. Cô ấy lúng túng khi khách hàng hỏi về các luồng dữ liệu, và những tài liệu yêu cầu (SRS) cô viết còn khá sơ sài, thiếu chiều sâu. Nhiều anh chị em trong team bắt đầu xì xào: "Chắc tuyển Linh vì xinh, chứ BA mà thế này thì khó làm việc lắm."

Tôi không phủ nhận, trong ngành công nghệ, hay ngành nghề gì đi nữa, định kiến về ngoại hình vẫn tồn tại. Người ta dễ dàng gắn mác "chỉ cần xinh là đủ" cho những cô gái như Linh, đặc biệt khi kiến thức chuyên môn của họ chưa vững. Nhưng tôi đã làm việc đủ lâu để biết rằng năng lực không nằm ở xuất phát điểm, mà ở cách một người chọn cách tiến lên.

Bước ngoặt: Người mentor và ý chí kiên trì

May mắn cho Linh, cô ấy được làm việc cùng anh Tuấn – một người leader với hơn 15 năm kinh nghiệm. Tuấn là kiểu người nghiêm khắc nhưng tận tâm. Anh không bao giờ để Linh "lướt" qua những sai sót. Mỗi tài liệu Linh viết, Tuấn đều review kỹ lưỡng, chỉ ra từng lỗi logic, từng điểm chưa rõ ràng. Có lần, a Tuấn nói với Linh: "Em muốn làm BA giỏi, không chỉ cần hiểu khách hàng muốn gì, mà phải ra ngoài kia bươn trải cuộc sống, có kinh nghiệm sống, để biến những vấn đề của cuộc sống, biến ý tưởng thành sản phẩm. Đừng ngại hỏi, nhưng phải tự tìm hiểu trước khi hỏi."

Linh không nản. Dù bị "bắt bẻ" liên tục, cô ấy vẫn kiên trì. Tôi thấy Linh bắt đầu ở lại muộn, đọc tài liệu về quy trình Agile, học cách viết user story chuẩn chỉnh, thậm chí tự mày mò tìm hiểu về API và database để hiểu rõ hơn cách hệ thống hoạt động. Cô ấy ghi chép cẩn thận những feedback từ a Tuấn, chi li từng công việc từng hành động theo cách a Tuấn làm, và mỗi lần họp, Linh dần tự tin hơn khi trình bày yêu cầu với team nội bộ, dần dần với khách hàng.

Một lần, tôi vô tình thấy Linh ngồi với Tuấn trong phòng họp, nhờ anh giải thích về cách một luồng dữ liệu được xử lý qua RabbitMQ trong hệ thống. Cô ấy hỏi rất chi tiết, từ cách message queue hoạt động đến việc làm sao đảm bảo dữ liệu không bị mất. Tôi nghĩ: "Ồ, cô gái này không đùa đâu."

Từ "gái xinh" đến BA đáng tin cậy

Hơn một năm sau, Linh gần như lột xác. Tài liệu yêu cầu của cô ấy giờ đây rõ ràng, mạch lạc, được cả các anh trong nhóm và khách hàng đánh giá cao. Trong một buổi demo với khách hàng, Linh tự tin trình bày toàn bộ luồng nghiệp vụ, trả lời mọi câu hỏi mà không cần Tuấn hỗ trợ. Có một khoảnh khắc, khách hàng thắc mắc về việc tích hợp hệ thống với một bên thứ ba, Linh bình tĩnh giải thích cách sử dụng REST API và các biện pháp bảo mật, khiến cả đội dev chúng tôi phải gật gù.

Điều làm tôi ấn tượng nhất là thái độ của Linh. Cô ấy không bao giờ tự mãn với những lời khen về ngoại hình. Thay vào đó, Linh tập trung vào việc cải thiện bản thân. Cô ấy từng chia sẻ với tôi: "Em biết mọi người hay nói 'gái xinh thì không cần cố gắng'. Nhưng em không muốn chỉ được nhớ đến vì ngoại hình. Em muốn khi nhắc đến Linh, người ta nghĩ ngay đến một BA giỏi."

Câu chuyện từ Linh và hành trình của tôi

Câu chuyện của Linh làm tôi nhớ lại chính mình khi mới đi làm, mới bước chân vào ngành lập trình. Xuất phát điểm từ Kinh Tế, tôi không phải là người thông minh nhất trong phòng, cũng không có nền tảng tốt. Những ngày đầu, tôi vật lộn với việc hiểu các khái niệm như OOP hay viết SQL query. Nhưng tôi may mắn có những người "anh" tốt, những đồng nghiệp sẵn sàng chỉ bảo, cả kinh nghiệm làm việc và cuộc sống, và truyền cho tôi cảm hứng, ý chí không bỏ cuộc.

Trong ngành công nghệ, không có chỗ cho việc "chỉ cần xinh là đủ" hay "chỉ cần thông minh là đủ". Công nghệ thay đổi từng ngày, và nếu bạn hay tôi không nỗ lực học hỏi, tôi sẽ bị tụt lại. Linh là minh chứng sống động rằng xuất phát điểm không quyết định bạn đi được bao xa. Một người mentor tốt có thể chỉ đường, nhưng chính sự kiên trì và nỗ lực của bản thân mới là chìa khóa.

Tôi đã chứng kiến nhiều người, từ dev đến BA, vượt qua những định kiến và khó khăn để trở thành phiên bản tốt nhất của chính họ. Và mỗi lần như vậy, tôi lại thấy yêu ngành công nghệ hơn – một nơi mà tài năng thực sự được tạo nên từ mồ hôi và ý chí.

Lời kết: Hãy viết câu chuyện của chính bạn

Hôm nay, Linh đã trở thành một trong những BA chủ chốt của dự án. Cô ấy không chỉ được tin tưởng mà còn truyền cảm hứng cho những người xung quanh. Nếu bạn từng nghĩ rằng vẻ ngoài hay bất kỳ lợi thế nào có thể thay thế cho nỗ lực, hãy nhìn vào Linh. "Gái xinh" có thể là một lời khen, nhưng "BA xuất sắc" mới là điều cô ấy tự hào. Xinh đẹp là một món quà, nhưng nỗ lực và ý chí mới là thứ định hình con người bạn.

Còn bạn, bạn đã sẵn sàng để vượt qua những ánh mắt nghi ngờ và viết nên câu chuyện của chính mình chưa? Trong cuộc sống, không có giới hạn nào ngoài giới hạn bạn tự đặt ra.

(Tên nhân vật trong bài viết đã được thay đổi, có thể có thật hoặc không thật)

/Son Do - I share real-world lessons, team building & developer growth.

#TechJourney #WomenInTech #BusinessAnalyst #TechCareer #EffortOverAppearance #GrowthMindset #MentorshipMatters #NETDeveloper #TechInspiration #CareerDevelopment #SevantLeadership #WeCommit100xShare #1PercentBetter