X và xAI của Elon Musk đang đối đầu với Apple và OpenAI, cáo buộc các gã khổng lồ công nghệ này tạo ra một thế độc quyền AI để triệt tiêu đối thủ cạnh tranh.

Một vụ kiện do các công ty đệ trình lên tòa án liên bang Texas cáo buộc rằng mối quan hệ đối tác độc quyền giữa Apple và OpenAI để đưa ChatGPT lên iPhone là một động thái có tính toán của “hai nhà độc quyền bắt tay nhau để đảm bảo sự thống trị liên tục của họ.”

Thỏa thuận tích hợp ChatGPT sâu vào hệ điều hành của Apple đã khiến trợ lý AI nổi tiếng nhất thế giới hiện là duy nhất có thể kiểm soát các tính năng cốt lõi của iPhone; điều này thực sự loại trừ các đối thủ như chatbot Grok của xAI.

Vụ kiện cáo buộc điều này tước đi quyền lựa chọn công bằng của người dùng, trích dẫn một cách mỉa mai tài liệu chiến lược của OpenAI nêu rõ: “Lựa chọn thực sự thúc đẩy cạnh tranh và mang lại lợi ích cho mọi người. Người dùng nên có thể chọn trợ lý AI của họ.”

Theo đơn kiện, phần thưởng thực sự là dữ liệu. AI tạo sinh trở nên thông minh và tốt hơn với mỗi câu hỏi của người dùng, tạo ra một vòng lặp phản hồi mạnh mẽ.

Bằng cách cung cấp cho ChatGPT quyền truy cập độc quyền vào hàng tỷ lời nhắc tiềm năng từ hàng trăm triệu iPhone, mối quan hệ đối tác này thực sự tạo ra một “hào sâu” không thể xuyên thủng xung quanh vị trí dẫn đầu thị trường của OpenAI. Điều này khiến các đối thủ cạnh tranh thiếu hụt dữ liệu cần thiết để cải thiện mô hình của riêng họ và cạnh tranh thực sự, từ đó giúp duy trì cái gọi là độc quyền AI.

Vụ kiện cáo buộc rằng luồng dữ liệu này có giá trị đến mức OpenAI đang cung cấp công nghệ của mình cho Apple miễn phí, coi quyền truy cập này “có giá trị ngang bằng hoặc lớn hơn các khoản thanh toán bằng tiền.”

Về lý do tại sao Apple lại đồng ý với điều này, vụ kiện lập luận rằng đây là một động thái phòng thủ chống lại mối đe dọa hiện hữu: sự trỗi dậy của “siêu ứng dụng”. Các ứng dụng tất cả trong một này – như ứng dụng mà X đang xây dựng, tương tự như nền tảng WeChat phổ biến của Trung Quốc – kết hợp mạng xã hội, nhắn tin, thanh toán và các dịch vụ khác vào một nền tảng duy nhất. 

Khi các siêu ứng dụng này trở nên mạnh mẽ hơn với các dịch vụ AI dựa trên đám mây, chúng khiến bản thân điện thoại thông minh trở nên kém quan trọng hơn. Người dùng có thể chỉ cần mua một chiếc điện thoại rẻ hơn và nhận được tất cả chức năng họ cần từ ứng dụng, đe dọa doanh số bán phần cứng béo bở của Apple.

Đơn kiện cáo buộc Apple nhận thức rõ mối nguy hiểm này, trích dẫn lời một quản lý công ty cảnh báo rằng việc để siêu ứng dụng chiếm ưu thế sẽ giống như để “những kẻ man rợ tràn vào cổng thành.”

Nhưng các cáo buộc không dừng lại ở thỏa thuận tích hợp. Vụ kiện độc quyền cũng cáo buộc Apple đã sử dụng sự kiểm soát chặt chẽ của mình đối với App Store để làm chệch hướng các ứng dụng AI cụ thể.

Vụ kiện tuyên bố rằng các ứng dụng xếp hạng cao từ X và xAI bị cố tình chôn vùi và loại khỏi danh sách “Ứng dụng phải có” danh giá của App Store, trong khi ChatGPT được giới thiệu nổi bật. Điều này được cho là được củng cố bởi việc phê duyệt chậm trễ các bản cập nhật cho ứng dụng Grok, làm suy yếu thêm khả năng cạnh tranh của nó.

X và xAI lập luận rằng hành vi này gây hại cho tất cả mọi người. Bằng cách bóp nghẹt cạnh tranh, mối quan hệ đối tác này được cho là dẫn đến ít đổi mới hơn, ít lựa chọn hơn và giá cao hơn cho người tiêu dùng. Vụ kiện độc quyền AI rộng lớn hơn nhằm mục đích phá vỡ thỏa thuận này và thu hồi hàng tỷ đô la giá trị và doanh số bị mất mà họ tuyên bố đã phải gánh chịu.