Có những lo ngại rộng rãi rằng trí tuệ nhân tạo sẽ gây hại đến trí tuệ xã hội và cảm xúc, sự đồng cảm và ý thức tự chủ cá nhân của chúng ta vào năm 2035, theo một khảo sát mới được Trung tâm Imagining the Digital Future của Đại học Elon công bố vào thứ Tư.

Khảo sát quốc gia đã hỏi 1.005 người trưởng thành ở Mỹ về cách họ nghĩ AI sẽ tác động đến năng lực và hành vi của con người, bao gồm phán đoán đạo đức, bản sắc cá nhân và sự tự tin. Trong mọi lĩnh vực, những người được hỏi tin rằng tác động của các công cụ và hệ thống AI trong thập kỷ tới sẽ tiêu cực nhiều hơn tích cực.

Nhìn rộng hơn, các nhà nghiên cứu nhận thấy rằng người trưởng thành ở Mỹ kỳ vọng AI sẽ có tác động hỗn hợp đến "bản chất của con người" trong thập kỷ tới. Hai trong số năm người (41%) cho rằng AI sẽ mang lại lợi ích ngang bằng với tác hại, trong khi 25% tin rằng những thay đổi do AI mang lại sẽ chủ yếu là tiêu cực. Chỉ 9% nói rằng AI sẽ thay đổi nhân loại theo hướng tốt đẹp hơn.

“Những câu chuyện lớn về AI đã đi theo cả hai hướng,” Lee Rainie, giám đốc Trung tâm Imagining the Digital Future và là một trong những tác giả của báo cáo, cho biết. Bên cạnh rất nhiều câu chuyện về khả năng vượt trội của AI, cũng có nhiều câu chuyện khác cho thấy nó có thể gây hại cho con người. Quan điểm trái chiều của những người được hỏi về công nghệ có thể phản ánh điều đó. “Họ có ý thức về những câu chuyện đối lập này,” Rainie nói với CNET trong một cuộc phỏng vấn.

Và những câu chuyện này ở khắp mọi nơi, khi AI ngày càng đóng vai trò lớn hơn trong giáo dục, nơi làm việc và chăm sóc sức khỏe. Các công ty công nghệ đang chi hàng tỷ đô la để phát triển AI tiên tiến nhất. Google đã tích hợp AI Gemini của mình vào mọi khía cạnh kinh doanh, và số người dùng hoạt động hàng ngày của ChatGPT đã đạt mức cao kỷ lục 700 triệu vào tháng Tám. Khi các công cụ và hệ thống AI ngày càng trở nên mạnh mẽ hơn và được tích hợp vào cuộc sống của chúng ta, điều quan trọng là phải đánh giá tác động của chúng đối với cách chúng ta suy nghĩ, hành động và thực hiện mọi việc.

Những lo ngại về tư duy phản biện, sức khỏe tâm thần

Cùng một bộ câu hỏi khảo sát đã được đặt ra cho một nhóm các nhà tiên phong, nhà phát triển và nhà phân tích công nghệ vào đầu năm nay, với một số khác biệt đáng chú ý trong cách các chuyên gia này nhận thức về tác động của AI đối với bản chất con người so với công chúng. Nhìn chung, các chuyên gia ít bi quan hơn về tác động của AI đối với các đặc điểm của con người, trong khi công chúng bày tỏ nhiều lo ngại hơn về việc AI gây hại cho trí thông minh và khả năng nhận thức của chúng ta, chẳng hạn như khả năng tư duy phản biện, đưa ra quyết định và giải quyết vấn đề.

Sự quan tâm đến cách AI ảnh hưởng đến quá trình học tập của não bộ không phải là mới. Một nghiên cứu của MIT vào tháng 7 đã tìm thấy sự khác biệt đáng kể trong hoạt động não bộ giữa những người viết bằng AI so với những người không sử dụng. Những người sử dụng AI báo cáo có "sự trôi chảy bề ngoài" nhưng không giữ được sự hiểu biết sâu sắc hoặc cảm giác làm chủ kiến thức của mình. Nghiên cứu này làm dấy lên những lo ngại về vai trò mà AI có thể đóng trong giáo dục và học tập.

Một chủ đề chính trong các nghiên cứu gần đây là mối lo ngại rằng con người có thể ngày càng ủy thác các quá trình tư duy quan trọng, như ra quyết định và giải quyết vấn đề, cho AI. Những tiến bộ trong công nghệ AI đang giúp xử lý các công việc tốt hơn, và sự trỗi dậy của agentic AI giúp các chatbot hoàn thành nhiệm vụ độc lập dễ dàng hơn. Những công cụ bán tự động này có thể hiệu quả hơn con người trong một số trường hợp. Tuy nhiên, AI không phải là hoàn hảo và có thể "ảo giác" hoặc tạo ra thông tin sai lệch, vì vậy việc để nó kiểm soát các quyết định quan trọng có thể dẫn đến hậu quả tiêu cực.

Một mối lo ngại lớn khác là tác động của AI đối với sức khỏe tâm thần của người dùng. Sức khỏe cá nhân đã trở thành một chủ đề thảo luận, khi ngày càng có nhiều ví dụ cho thấy AI là một sự thay thế không đầy đủ cho các nhà trị liệu. Thanh thiếu niên và trẻ em đặc biệt dễ bị tổn thương, với không ít trường hợp nổi bật về việc AI tạo điều kiện cho hành vi tự làm hại bản thân và tự tử. Vấn đề này đã thu hút sự chú ý của Quốc hội và các nhóm vận động, khiến họ phải xem xét hiệu quả của các rào chắn AI để ngăn chặn việc lạm dụng và sử dụng sai mục đích.